Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας: Από την ευρωπαϊκή συνεργασία στη διαμόρφωση πολιτικής για τον πολιτιστικό & δημιουργικό τομέα
Ο Πολιτιστικός και Δημιουργικός Τομέας (ΠΔΤ) αποτελεί σημαντικό οικονομικό κλάδο, απασχολώντας 8,9 εκατομμύρια κατοίκους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (4,3% του συνολικού πληθυσμού), σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2025. Παρά τη συμβολή του στην οικονομία, την καινοτομία και την κοινωνική συνοχή, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις, όπως οι μικρές αγορές, η περιορισμένη επιχειρηματική κλίμακα και η άνιση κατανομή πόρων. Παράλληλα, η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση διαμορφώνουν νέα δεδομένα για τις δημιουργικές και πολιτιστικές βιομηχανίες.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) ηγείται του ευρωπαϊκού έργου «Πολιτιστικοί και Δημιουργικοί Τομείς και Βιομηχανίες για τη Συνεργασία, την Ανταγωνιστικότητα, τη Βιωσιμότητα και την Καινοτομία – CCSI4CCSI», στο πλαίσιο του INTERREG EUROPE 2021-2027. Με τη συμμετοχή οκτώ εταίρων από πέντε ευρωπαϊκές χώρες (Ελλάδα, Βέλγιο, Δανία, Κροατία, Πολωνία), μεταξύ των οποίων και το Κέντρο Επιχειρηματικής & Πολιτιστικής Ανάπτυξης (ΚΕΠΑ), το έργο στοχεύει στην υποστήριξη της πράσινης, ψηφιακής και κοινωνικής μετάβασης του τομέα, στην ανάπτυξη διατομεακών συνεργασιών και στη βελτίωση των περιφερειακών πολιτικών.
Για την ΠΚΜ, το CCSI4CCSI δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη ευρωπαϊκή χρηματοδοτούμενη πρωτοβουλία, αλλά μια ευκαιρία για τη διαμόρφωση μακροπρόθεσμης στρατηγικής. Όπως επισημαίνει η κα Καλλίτσα Πανταζή, προϊσταμένη Τμήματος Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων & Συνεργασιών της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Υποστήριξης Καινοτομίας & Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας, «το μακροπρόθεσμο όραμα της ΠΚΜ είναι ο τομέας αυτός να αναγνωριστεί ως δυναμικός μοχλός βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης, καινοτομίας, επιχειρηματικότητας και κοινωνικής συνοχής».
Κεντρικό ζητούμενο είναι η αξιοποίηση της ευρωπαϊκής εμπειρίας στον σχεδιασμό και τη βελτίωση των περιφερειακών πολιτικών, με στόχο την ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων του έργου στο Περιφερειακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία». «Ο πραγματικός στόχος είναι η ευρωπαϊκή συνεργασία να αφήσει μόνιμο αποτύπωμα στις περιφερειακές πολιτικές και στην καθημερινή λειτουργία του ΠΔΤ, πολύ πέρα από τη διάρκεια χρηματοδότησης κάθε επιμέρους έργου», σημειώνει η κα Πανταζή.
Η περιφερειακή διάσταση αποτελεί, επίσης, σημαντική προτεραιότητα. Η ΠΚΜ επιδιώκει να προσεγγίσει τον πολιτιστικό και δημιουργικό τομέα ως ένα ενιαίο οικοσύστημα, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες και δυνατότητες κάθε περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η συνεργασία, μέσα από τα workshops του έργου, με τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Βέροιας και την Ένωση Κινηματογραφιστών Βόρειας Ελλάδας, καθώς και το περιφερειακό πρόγραμμα για τη συμμετοχή ατόμων με αναπηρία στον αθλητισμό, τον πολιτισμό και την κοινωνική ζωή χωρίς αποκλεισμούς. Πρόκειται για παρεμβάσεις που αναδεικνύουν τόσο την τοπική δυναμική όσο και τη σημασία της ισότιμης πρόσβασης στον πολιτισμό.

Η επιτυχία του έργου, σύμφωνα με την κα Πανταζή, δεν θα κριθεί μόνο από την υλοποίηση των προβλεπόμενων δράσεων, αλλά κυρίως από την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων τους: «Ιδιαίτερη σημασία έχει η ανταλλαγή καλών πρακτικών, η ενίσχυση της συνεργασίας με τους φορείς του ΠΔΤ και η δυνατότητα ενσωμάτωσης των συμπερασμάτων του έργου στις περιφερειακές πολιτικές. Τελικά, η ουσιαστική επιτυχία του θα φανεί από το κατά πόσο η γνώση που αποκτάται θα αξιοποιηθεί και μετά την ολοκλήρωσή του».
Από την πλευρά του ΚΕΠΑ, η έμφαση μετατοπίζεται στην πρακτική αξιοποίηση της παραγόμενης τεχνογνωσίας και στη διατήρηση των συνεργασιών που αναπτύσσονται. Η κα Πόπη Οικονόμου, Project Manager του Τμήματος Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων του φορέα, υπογραμμίζει ότι το CCSI4CCSI δημιουργεί «μια σημαντική παρακαταθήκη γνώσης και τεχνογνωσίας», η οποία περιλαμβάνει καλές πρακτικές από ευρωπαϊκές περιφέρειες, συγκριτικές αναλύσεις, μελέτες και εργαλεία χαρτογράφησης του ΠΔΤ.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το CC SKG Matrix, εργαλείο το οποίο αξιοποιήθηκε στις συναντήσεις με τους τοπικούς φορείς ως βάση διαλόγου για τις ανάγκες, τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες συνεργασίας του τοπικού οικοσυστήματος. Στόχος είναι τα συμπεράσματα αυτής της διαδικασίας να συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενός κοινού σχεδίου δράσης, με συγκεκριμένες κατευθύνσεις για την ενίσχυση του τομέα στην Κεντρική Μακεδονία. Παράλληλα, σημαντική θεωρείται η διατήρηση των σχέσεων μεταξύ των φορέων και η διάχυση των αποτελεσμάτων μέσα από τα δίκτυα συνεργασίας του ΚΕΠΑ και τις δράσεις του Hellenic Design Centre.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δυνατότητα διασύνδεσης του πολιτισμού με άλλους οικονομικούς κλάδους, όπως η υγεία, ο τουρισμός, η τεχνολογία και η εκπαίδευση. Το ΚΕΠΑ, αξιοποιώντας την εμπειρία του στην επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, καθώς και την εξειδίκευση του Hellenic Design Centre σε ανθρωποκεντρικές μεθοδολογίες, όπως το design thinking, ενώ επιδιώκει να δημιουργήσει ευκαιρίες ουσιαστικής αλληλεπίδρασης. Εργαστήρια συνδημιουργίας, θεματικές συναντήσεις δικτύωσης και κοινή διερεύνηση προκλήσεων μπορούν να φέρουν κοντά διαφορετικές επαγγελματικές κοινότητες.
Ανάλογη προοπτική υπάρχει και για στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία ή προγράμματα mentoring. Όπως διευκρινίζει η κα Οικονόμου «τέτοιου είδους στοχευμένες παρεμβάσεις μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη διατομεακών συνεργασιών», ενώ η συνεργασία με την ΠΚΜ και τους τοπικούς φορείς θα βοηθήσει να προσδιοριστούν οι μορφές υποστήριξης με πραγματική προστιθέμενη αξία.
Τέλος, η εξοικείωση με ευρωπαϊκά μοντέλα επιχειρηματικής υποστήριξης, δημιουργικούς κόμβους και συνεργατικά σχήματα μπορεί να προσφέρει νέες δυνατότητες στους επαγγελματίες του τομέα για την ανάπτυξη βιώσιμων επιχειρηματικών μοντέλων και την πρόσβαση σε νέες αγορές. Η ουσιαστική συμβολή του CCSI4CCSI, σύμφωνα με την κα Οικονόμου, είναι ότι «μετατρέπει την ευρωπαϊκή εμπειρία και την τοπική γνώση σε συγκεκριμένες προτάσεις και κατευθύνσεις πολιτικής, προκειμένου η υποστήριξη του ΠΔΤ να αποκτήσει πιο συστηματικό και μακροπρόθεσμο χαρακτήρα».








Σχόλια