Νέοι καλλιτέχνες της Θεσσαλονίκης: Ο Sabe μας δείχνει ότι “το graffiti είναι μέρος της πόλης και κοινωνικό φαινόμενο”
Όσοι ζούμε σε μια πόλη έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε graffiti στους δρόμους της. Πόσοι όμως σταματάμε πραγματικά για να τα παρατηρήσουμε; Πόσοι αφιερώνουμε λίγο χρόνο για να ανακαλύψουμε την ομορφιά, τη δημιουργικότητα και τα μηνύματα που κρύβονται πίσω από αυτά; Μεγάλο μέρος της κοινωνίας βρίσκεται απέναντι στο graffiti art αλλά μπορούμε να φανταστούμε τις πόλεις μας χωρίς αυτά;
To graffiti δίνει στους δρόμους μιας πόλης χρώμα, ταυτότητα και έκφραση. Μιλήσαμε με τον Sabe, έναν 23χρονο δημιουργό από την Θεσσαλονίκη, του οποίου η τέχνη περιστρέφεται γύρω από τη φιλοσοφία του graffiti. Μέσα από την δουλειά του μας ξανασυστήνει τον κόσμο του graffiti, αποδεικνύοντας ότι δεν σταματάει μόνο στον τοίχο αλλά αποτελεί μια ολόκληρη σκέψη που εφαρμόζεται στην τέχνη. Τα ενδιαφέροντα του ποικίλλουν. Όπως μου είπε δεν υπάρχει επιφάνεια που να μην μπορεί να βάψει. Δημιουργεί πίνακες, βάφει αντικείμενα, σχεδιάζει και ζωγραφίζει ρούχα, ενώ παράλληλα φτιάχνει κοσμήματα και διακοσμητικά αξιοποιώντας το 3D printing.
H δουλειά του έχει μια ιδιαίτερη ταυτότητα που τον ξεχωρίζει. Η αισθητική του θα μπορούσε να χαρακτηριστεί street, vibrant, raw και pop. Παρά το νεαρό της ηλικίας του, ο Sabe έχει ήδη εδραιωθεί στον καλλιτεχνικό χώρο της πόλης μέσα από events και εκθέσεις που έχει πραγματοποιήσει ή συμμετάσχει. Η πρώτη του έκθεση ονομάστηκε “Limitless” και φιλοξενήθηκε στον εκθεσιακό χώρο του μαγαζιού Ορατός. Ήταν μια σειρά από σκέψεις του σε μια περίοδο που δούλευε με πίνακες. Η καλλιτεχνική του πορεία έκτοτε μιλάει από μόνη της: έχει συνεργαστεί με το TEDxAUTH δημιουργώντας live custom ρούχα, ενώ έχει πραγματοποιήσει μια σειρά από events με ρούχα, τα οποία ονομάστηκαν “Style Up”, στο μαγαζί Arcade, στο NR40 Ath, στο Haute Couture Fusions στο οποίο τη δεύτερη φορά έκανε live painting. Επίσης, έχει κάνει workshop όπου μάθαινε graffiti σε άλλους.
Όπως αναφέρει, μέσα από τα events “έμαθα την συνεργασία και γνώρισα πολύ αξιόλογα άτομα που με στηρίζουν. Μέχρι τώρα έχω νιώσει αποδοχή τόσο από τους χώρους που με φιλοξενούν αλλά και τον κόσμο που έρχεται”. Πάμε λοιπόν,να ρίξουμε μια ματιά στον κόσμο του.
Τι σημαίνει το graffiti για σένα;
To graffiti είναι το πιο σταθερό πράγμα στην ζωή μου εδώ και 13 χρόνια από όταν το ξεκίνησα. Σχεδιάζω ασταμάτητα. Για μένα είναι τα πάντα. Όσα δημιουργώ βασίζονται πάνω σε αυτό. Είναι τρόπος σκέψης και στυλ, σε κάνει να σκέφτεσαι out of the box. Σου δίνει άπλετο χώρο και ευκαιρίες για δημιουργία. Το graffiti δεν σταματάει στους τοίχους, είναι πολλά παραπάνω πράγματα. Είναι οι εμπειρίες που σου προσφέρει.
Πώς προέκυψε η ενασχόλησή σου με αυτό;
Από δημοτικό, είχα επιρροές από ό,τι μου φαινόταν κούλ. Εκείνη την περίοδο ήταν στη μόδα skate brands, τα φαρδιά παπούτσια και το graffiti. Το graffiti πάντα ξεχώριζε για μένα. Στα 10 μου ξεκίνησα να κάνω τα πρώτα μου σχέδια και στην πρώτη γυμνασίου έπιασα πρώτη φορά σπρέι με αφορμή τον μεγαλύτερο ξάδερφο ενός κολλητού μου που έκανε ήδη graffiti. Τότε δεν γνωρίζαμε ούτε καν από πού μπορούμε να προμηθευτούμε σπρέι. Την ίδια μέρα πήγαμε να κάνουμε το πρώτο μας graffiti η ότι νομίζαμε ότι ήταν.
Θυμάσαι το πρώτο σου graffiti;
Ήταν στο γυμνάσιο σε safe spot με φίλους. Η αίσθηση του να βάφω πρώτη φορά ήταν τέλεια. Τα πρώτα μου graffiti ήταν αρκετά πρόχειρα γιατί σε εκείνη την ηλικία πειραματιζόμουν. Θυμάμαι ότι τα πρώτα από αυτά ήταν ένα κόκκινο και κίτρινο, και ένα έντονο fluo ροζ. Λίγα χρόνια αργότερα έτυχε να βάψω με γκραφιτάδες που έβλεπα και θαύμαζα αλλά δεν τους το είπα ποτέ. Άν έβλεπε ο τότε εαυτός μου την τωρινή μου εξέλιξη θα του φαινόταν ακραία. Δεν είμαι ποτέ ικανοποιημένος γιατί ξέρω ότι υπάρχει το επόμενο βήμα που δεν έχω κάνει ακόμη.
Τι ξεχωρίζει την τέχνη του graffiti από άλλες μορφές τέχνης;
Όλες οι μορφές τέχνης είναι η αντίληψη που έχει ο καθένας. Το graffiti είναι απεριόριστο. Είναι ελεύθερο αλλά έχει ταυτόχρονα και κανόνες. Η επιλογή χρωμάτων, η σχεδίαση, οι υφές, τίποτα από αυτά δεν είναι τυχαία. Αυτό που μου αρέσει είναι η αμεσότητα του σπρέι. Είναι εύκολο στην χρήση άμα το συνηθίσεις. Το graffiti μου έχει μάθει πράγματα και για άλλες μορφές τέχνης. Είναι ανεπεξέργαστο, άρα αυθεντικό.
Ποιο είναι το όριο ανάμεσα στην τέχνη του δρόμου και του graffiti;
Το graffiti το αντιλαμβάνομαι ως μια μορφή δημόσιας έκφρασης και ένα κοινωνικό φαινόμενο που αποτελεί μέρος της πόλης. Το street art και το graffiti έχουν κοινές ρίζες, αλλά δεν λειτουργούν πάντα μέσα στο ίδιο πλαίσιο. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η αυθόρμητη πλευρά του graffiti και η ελευθερία που προσφέρει, ακόμη κι όταν δημιουργείται χωρίς άδεια. Θεωρώ ότι συχνά η κοινωνία κρίνει διαφορετικά αυτές τις μορφές έκφρασης ανάλογα με το πού και πώς παρουσιάζονται.
Τι σε εμπνέει σαν καλλιτέχνη;
Η έμπνευση μου αλλαζει συνέχεια. Τα κίνητρα μου για τις δημιουργίες μου εξελίσσονται. Προκύπτουν από την ανάγκη μου να κάνω γκράφιτι στον δρόμο, να φτιάξω έναν πίνακα ή να δημιουργήσω κάτι από μια ιδέα που μου έχει καρφωθεί στο μυαλό και δεν μπορώ να χαλαρώσω αν δεν την υλοποιήσω. Είναι οι ιδέες μου που θέλω να τις βλέπω να παίρνουν μορφή. Όλα όσα κάνω θέλω να έχουν νόημα και να υπάρχει κάποιος λόγος που καταλήγουν σε αυτό το αποτέλεσμα. Δεν θεωρώ ότι τίποτα από αυτά είναι τυχαίο, συνειδητά ή υποσυνείδητα, αντλούνται από τις εμπειρίες μου και από την καθημερινότητα. Για παράδειγμα, θα εμπνευστώ από τους συνδυασμούς χρωμάτων στη φύση, την πόλη και τους ανθρώπους. Όλα θα έχουν ένα αποτύπωμα πάνω μου ώστε να τα εφαρμόσω στην τέχνη μου.
Πιστεύεις ότι η Θεσσαλονίκη έχει ενεργή κοινότητα graffiti artists;
Η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να έχει μια ενεργή graffiti κοινότητα, κυρίως από νεότερες ηλικίες. Ταυτόχρονα, παρατηρώ μια τάση να προωθούνται θεσμικά οργανωμένες τοιχογραφίες και έργα street art ως τρόπος περιορισμού του παράνομου graffiti. Το παράδοξο είναι ότι πολλοί από αυτούς τους καλλιτέχνες προέρχονται από την ίδια κουλτούρα που σήμερα επιχειρείται να περιοριστεί. Έτσι, ο διαθέσιμος χώρος για αυθόρμητη έκφραση μειώνεται, ενώ ακόμη και αξιόλογα graffiti καλύπτονται από τέτοιες παρεμβάσεις. Θεωρώ ότι ούτε η αντικατάστασή τους ούτε το συνεχές σβήσιμό τους αποτελεί ουσιαστική λύση, καθώς το graffiti είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης και της κουλτούρας της.
Πώς βλέπεις την καλλιτεχνική σκηνή των νέων στη Θεσσαλονίκη; Υπάρχει αλληλοστήριξη και κοινότητα στην δουλειά σας;
Υπάρχει αλληλοστήριξη και κοινότητα σίγουρα. Έχουμε εξαιρετικούς γραφίστες, φωτογράφους, designers, rappers και ό,τι άλλο θες. Είναι ανάλογα και από το πόσο ανοιχτός είσαι και αν θες να συνεργαστείς. Επίσης, τα events είναι μια πολύ καλή αφετηρία για να γνωρίσεις άτομα του χώρου.
Γιατί επιλέγεις τα events;
Τα events είναι ένα μέσο για να αλληλεπιδρώ άμεσα με τον κόσμο. Θέλω να προσφέρω μια live δημιουργική εμπειρία, κάτι παραπάνω από το να δει κάποιος την δουλειά μου στα social και να του αρέσει. Ο καθένας που έρχεται θέλω να παίρνει κάτι μοναδικό δικής μου παραγωγής.
Πώς σου ήρθε η ιδέα για το δικό σου brand;
Στην τρίτη γυμνασίου ένας φίλος μου με είχε δει να φοράω μία μπλούζα Stussy και νόμιζε ότι έγραφε το tag μου. Μετά από χρόνια είχα μαζέψει λεφτά και αποφάσισα να βγάλω τα πρώτα μου ρούχα με ένα design που είχα σχεδιάσει στην πρώτη λυκείου. Το πρώτο drop το έδωσα στους φίλους μου και δεν ήταν τυπωμένο αλλά custom. Ξεκίνησα να κάνω custom ρούχα περίπου το 2022. Στην Ελλάδα έχουμε πολύ καλή παραγωγή αλλά είναι αρκετά ακριβή και συνεπώς δεν μπορεί να την υποστηρίξει η αγορά της χώρας. Αυτή την περίοδο έχω περιορίσει τα clothing drops επειδή θέλω να προσεγγίσω την επόμενη συλλογή με πιο ολοκληρωμένο σχεδιασμό και παραγωγή. Συνεχίζω να ασχολούμαι με custom ρούχα, live painting και διάφορα project – δεν θεωρώ ότι πρόκειται για ξεχωριστές δραστηριότητες, αλλά για διαφορετικές εφαρμογές της ίδιας αισθητικής.
Τι πιστεύεις ότι θα έπρεπε να αλλάξει στη Θεσσαλονίκη ώστε ένας νέος καλλιτέχνης να μπορεί να βιοπορίζεται από την δουλειά του;
Ξεκινάς να βιοπορίζεσαι από αυτό, όταν σε μάθει ο κόσμος και εκτιμήσει την δουλειά σου. Επομένως, πιστεύω ότι πρέπει να υπάρχουν κατάλληλοι χώροι όπου να μπορούν οι καλλιτέχνες να εκθέσουν τα έργα τους για να τους ανακαλύψει περισσότερος κόσμος, νόμιμες επιφάνειες σε κεντρικά σημεία για γκράφιτι και γενικότερα περισσότερη στήριξη σε νέους ηλικιακά καλλιτέχνες.
Πως βιώνεις την Θεσσαλονίκη σαν χώρο δημιουργίας και καλλιτεχνικής απασχόλησης στην δεκαετία των 20s σου;
Η Θεσσαλονίκη είναι απεριόριστη και περιορισμένη ταυτόχρονα ανάλογα πώς θα το χειριστείς εσύ ο ίδιος και τι κριτήρια θα βάλεις. Μπορείς να κάνεις τα πάντα αλλά και τίποτα. Η πόλη είναι καλή βάση γιατί μπορείς να δικτυωθείς στον καλλιτεχνικό χώρο και ταυτόχρονα δεν είναι τόσο μεγάλη ώστε να χάνεσαι. Θέλει προσπάθεια ώστε να μπορείς να ζεις από την τέχνη σου. Πρέπει να βρεις εσύ την άκρη σου. Προσωπικά διανύω την δεκαετία των 20s δημιουργικά αλλά και με λίγη πίεση. Νιώθω ότι ο χρόνος τρέχει σαν νερό.
Ίσως τελικά το graffiti να είναι κάτι περισσότερο από έντονα χρώματα και γραμμές στον τοίχο. Ίσως οι επιφάνειες και τα μέσα που μπορεί να αξιοποιήσει κάποιος για να εκφραστεί να είναι πολλά περισσότερα από όσα μπορούμε να φανταστούμε. Αυτό ακριβώς μας απέδειξε η συζήτηση μας με τον Sabe, έναν νέο καλλιτέχνη που λατρεύει την τέχνη του και αρνείται να συμβιβαστεί. Χαράζει τον δικό του δρόμο και μας εμπνέει να τολμάμε και να πειραματιζόμαστε πέρα από το κατεστημένο. Η αυθεντικότητα και η διορατική του σκέψη είναι ο λόγος που η τέχνη του έχει την ανάλογη απήχηση. Περιμένουμε πολλά πράγματα από εκείνον και χαιρόμαστε που εκπροσωπεί με αυτόν τον τρόπο την πόλη μας.
Σχόλια