Οπαδική βία: Τα τσιμέντα έμειναν ίδια, τα άτομα πάνω τους γιατί άλλαξαν;
27 Απριλίου 2017, 1 Φεβρουαρίου 2022, 12 Μαρτίου 2026: τρείς ημερομηνίες που όσοι από εμάς ακολουθούν το ποδόσφαιρο της Θεσσαλονίκης δύσκολα θα ξεχάσουμε. Τις μέρες αυτές έχασαν την ζωή τους τρία νέα παιδία, ο Νάσος, ο Αλκής και ο Κλεομένης. Δυστυχώς δεν είναι τα μόνα θύματα της οπαδικής βίας στην χώρα μας, είναι όμως τα πιο πολυσυζητημένα στην Θεσσαλονίκη την τελευταία δεκαετία. Μετά την δολοφονία του Άλκη Καμπανού το 2022 πολλοί πιστέψαμε ή τουλάχιστον θέλαμε να πιστέψουμε ότι τα πράγματα ίσως να αλλάξουν και το οπαδικό κίνημα να απελευθερωθεί από την μάστιγα της βίας. Οι κινητοποιήσεις ήταν μεγάλες και μηνύματα κατά της οπαδικής βίας εμφανίστηκαν σε ολόκληρη την χώρα.
Από ότι έδειξε, όμως, η ιστορία οι σκέψεις αυτές αποτελούσαν μάλλον μια ουτοπία. Ο φόβος να πεις σε κάποιον ποια ομάδα υποστηρίζεις και το άγχος ενός γονέα μήπως και το παιδί του δεν γυρίσει από το γήπεδο επειδή οι “άλλοι” τον είδαν με τα διακριτικά των “εχθρών” και θα πρέπει να του διδάξουν ένα “μάθημα” πώς να κυκλοφορεί, αντί να μειωθούν υπερδιπλασιάστηκαν.
Όλη αυτή η κατάσταση που επικρατεί στην Θεσσαλονίκη με ώθησε να αναρωτηθώ, πως γίνεται πριν μερικά χρόνια, όταν ο δικός μου πατέρας ήταν 18 χρονών να μπορούσε να πάει στο γήπεδο μιας συμπολίτισσας ή ακόμα και μια εκδρομή στην Αθήνα και εγώ να μην μπορώ καν να φορέσω την φανέλα της ομάδας μου εκτός αν πηγαίνω προς το γήπεδο; Πώς ήταν τα ντέρμπι της πόλης όταν αυτή η τοξικότητα σχεδόν δεν υπήρχε;
Για τον λόγο αυτό θέλησα να μιλήσω στους πρωταγωνιστές του παρελθόντος, ποδοσφαιριστές, δημοσιογράφους και απλά φιλάθλους που έχουν ζήσει την περίοδο εκείνη. Είχα την τιμή να μιλήσω με κάποιους παλαίμαχους και να μου μεταφέρουν την δική τους εμπειρία από τότε και πως ήταν ατμόσφαιρα πριν από ένα ματς ανάμεσα σε Ηρακλή, Άρη και Π.Α.Ο.Κ..
Οι περισσότερες απαντήσεις είχαν μια μεγάλη δόση νοσταλγίας, κυρίως από τους ποδοσφαιριστές, που ανακαλούσαν τα συναισθήματα τους στα παιχνίδια αυτά, την ώθηση που τους έδιναν οι φίλαθλοι αλλά και την πίεση που τους δημιουργούσαν για να κερδίσουν. Η ατμόσφαιρα γίνονταν ακόμα πιο όμορφη, αφού, όπως αναφέρουν, στο γήπεδο υπήρχαν πάντα φίλαθλοι και των δύο ομάδων. Οι οπαδοί τους βοηθούσαν να αποδώσουν στο μέγιστο, χωρίς όμως να δημιουργούνται εντάσεις στις εξέδρες.
Εννοείται πως εξαιρέσεις υπήρχαν πάντα, αλλά ο αριθμός τους ήταν μηδαμινός σε σχέση με αυτούς που στην απέναντι εξέδρα έβλεπαν έναν αντίπαλο, ο οποίος μετά από ενενήντα λεπτά μπορεί να ήταν φίλος, γείτονας ή συνάδελφος και όχι έναν εχθρό.
Στην ερώτηση μου για την καζούρα, την πλάκα ανάμεσα στους φίλους των ομάδων, η χαρακτηριστικότερη απάντηση μου ήρθε από τον κύριο Καρασαββίδη, παλαίμαχο ποδοσφαιριστή του Π.Α.Ο.Κ.: “Πάντα υπήρχε η καζούρα, ειδικά όταν έπαιζες με Άρη, ήταν ακόμη παραπάνω η καζούρα και να σου πω την αλήθεια αυτό είναι και το νόημα της ζωής”. Το ποδόσφαιρο κάνει την ζωή όσων ασχολούνται με αυτό χρωματιστή, η ομορφιά του όμως δεν κρύβεται στις νίκες της ομάδας, υπάρχει στις σχέσεις που δημιουργούνται.
Το ποδόσφαιρο δεν είναι απλά μερικές ώρες που μια μπάλα κυλάει στο γήπεδο, είναι τρόπος ζωής, καθημερινές συζητήσεις για την κάθε ομάδα και διαφωνίες για το ματς της Κυριακής. Πρέπει να φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά, όχι να τους διχάζει και η αλήθεια είναι πως κάποτε οι Έλληνες μοιάζει να το είχαμε πετύχει. Θυμάμαι σε μια συζήτηση πριν μερικά χρόνια να ακούω από έναν μεγαλύτερο να λέει, “Εμείς κάποτε βλέπαμε τους Άγγλους να σκοτώνονται και λέγαμε τρελοί είναι αυτοί χτυπιούνται για την μπάλα”.
Πώς καταλήξαμε τελικά, να γίνουμε εμείς οι “Άγγλοι που σκοτώνονται” και οι άλλοι να μας κοιτάνε σαν να είμαστε αγροίκοι; Στην συζήτηση μου με έναν δημοσιογράφο που ασχολείται με τον Άρη, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα είναι πολυπαραγοντικό, δεν φταίνε μόνο οι φανατικοί, αυτοί πάντα υπήρχαν. Ξαφνικά πώς απέκτησαν τόση δύναμη; Η οπαδική βία είναι αποτέλεσμα της σημερινής κοινωνίας. Τα κοινωνικά και κυρίως οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει μια μέση οικογένεια πλέον οδηγούν τους νέους να ψάχνουν διεξόδους. Εκεί υπάρχουν αυτοί που θέλουν να δημιουργούν στρατούς, φανατισμένα άτομα που θα κάνουν τα πάντα για το καλό, εννοείται, του συλλόγου. Οι “στρατηγοί” αυτοί παρόλα αυτά δεν διακινδυνεύουν συνήθως την δική τους ζωή αλλά των άλλων , δίνουν διαταγές και επωφελούνται τα κέρδη. Τα άτομα αυτά δεν είναι μόνο οπαδοί , οι διοικήσεις των ομάδων πληρώνουν πολλές φορές αδρά τους οπαδούς για να φτιάξουν αυτούς τους στρατούς και στηρίζουν νομικά όσους οδηγηθούν στην δικαιοσύνη , δίνοντας το μήνυμα «Κάντε εσείς αυτά που θέλουμε και εμείς θα σας καλύψουμε».
Η κατάσταση αυτή φαίνεται σχεδόν αδύνατον να αλλάξει και είναι ελάχιστοι αυτοί που πιστεύουν πως θα αλλάξει. Αν, όμως, γινόταν τη δεκαετία του ‘90 να γεμίζει ένα Παλέ Ντε Σπορ από πέντε χιλιάδες φιλάθλους του Άρη και του Π.Α.Ο.Κ., γιατί να μην μπορεί να συμβεί και το 2026; Όσοι ήταν τότε στα τσιμέντα των γηπέδων είναι οι γονείς αυτών που βρίσκονται σήμερα στις ίδιες θέσεις.
Η αγάπη για την ομάδα δεν σημαίνει μίσος για τον αντίπαλο, η βία δεν ανήκει σε κανένα γήπεδο, ας πάρουμε όλοι μας ένα μάθημα από τους παλιούς για να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι.
Για όσους έφυγαν νωρίς επειδή το χρώμα του κασκόλ ήταν διαφορετικό.
Σχόλια